SON DAKİKA HABERLER: Birleşik Krallık’ta siyasi deprem! 3 ülkeden tarihi bağımsızlık hamlesi

Birleşik Krallık’ta dengeleri sarsacak bir gelişme yaşandı. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın liderleri, ülkelerinin kendi kaderini tayin etme hakkını savunan tarihi bir ortak bildiriye imza atarak İngiliz hükümetine anayasal değişime hazırlanma çağrısında bulundu.

İskoçya Birinci Bakanı ve İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri John Swinney, Galler Birinci Bakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ile Kuzey İrlanda Birinci Bakanı ve Sinn Fein Başkan Yardımcısı Michelle O’Neill’in imzaladığı bildiri, Londra’ya açık bir mesaj niteliği taşıdı.

‘KENDİ KADERİMİZİ TAYİN ETME HAKKIMIZ VAR’

Ortak bildiride İngiltere’deki siyasi tablonun değişmekte olduğuna dikkat çekildi. Üç lider, “Ülkelerimizin kendi kaderini tayin etme hakkı vardır” ifadeleriyle bağımsızlık taleplerini açıkça ortaya koydu.

Bildiride ayrıca, ülkelerinin geleceğinin Avrupa Birliği’nde olduğuna inandıkları belirtildi. Ancak açıklamadaki en dikkat çekici vurgu, üç ülkede de ilk kez aynı anda bağımsızlık yanlısı liderlerin görev yaptığına ilişkin ifadeler oldu.

Liderler, “İlk kez İskoçya’da, Galler’de ve İrlanda’nın kuzeyinde Birleşik Krallık’tan bağımsızlığı savunan birinci bakanlar bulunuyor” dedi.

‘HAZIRLANIN’

Bildirinin en sert bölümünde ise hedef doğrudan İngiliz hükümetiydi. Üç lider, Londra yönetimine “Her bir ülkenin kendi yönetim alanında anayasal değişime hazırlık yapması, planlaması ve bu süreci kolaylaştırması” çağrısında bulundu.

Bu çağrı, İskoçya’nın bağımsızlığından Kuzey İrlanda’nın geleceğine, Galler’in statüsünden Birleşik Krallık’ın bütünlüğüne kadar uzanan tartışmaları yeni bir aşamaya taşıdı.

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda liderlerinin aynı bildiride buluşması, Londra’nın önüne yalnızca tek bir ülkenin değil, Birleşik Krallık’ın geleceğine ilişkin daha geniş bir anayasal değişim tartışması koydu.

Bildiride, “Siyasi manzara değişiyor” mesajı verilirken, üç liderin ortak tavrı Westminster için dikkat çekici bir uyarı olarak öne çıktı.

BİRLEŞİK KRALLIK’TA SİSTEM NASIL İŞLİYOR?

Birleşik Krallık; İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan oluşan dört ülkeli bir devlet yapısına sahip. İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da kendi parlamentoları ve hükümetleri bulunuyor. Bu kurumlar eğitim, sağlık, ulaştırma ve çevre gibi birçok alanda karar alma yetkisine sahipken, dış politika, savunma ve anayasal düzen gibi temel konular Londra’daki Westminster Parlamentosu’nun yetkisinde kalıyor. İngiltere’nin ise ayrı bir parlamentosu bulunmuyor, İngiltere’yi ilgilendiren konularda Westminster’daki Birleşik Krallık Parlamentosu yasama görevini yürütüyor.

Bu yapı, 1990’ların sonunda hayata geçirilen “yetki devri” sistemiyle oluşturuldu. Ancak İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın sahip olduğu yetkiler, bu ülkeleri hukuken bağımsız devletler haline getirmiyor; son söz anayasal açıdan yine Westminster’da. İşte üç liderin ortak bildirisi de tam bu noktada önem taşıyor. İskoçya’nın bağımsızlığı, Galler’in gelecekteki statüsü ve Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’taki konumu konusunda yeni bir anayasal düzenleme talep eden liderler, mevcut yetki paylaşımının ötesine geçilmesini ve ülkelerin kendi geleceklerini belirleyebilmesinin önünün açılmasını istiyor.

İran’ın vurduğu ABD’li pilot ölümle burun buruna geldiği anları ilk kez anlattı! ‘Yük treni çarpmış gibiydi’
İskoçya, Kuzey İrlanda ve Galler’in ayrılık yanlısı başbakanları, üçlü toplantıda bağımsızlığı görüşecek