Gazze’yi çabuk unuttular

Avrupa ülkeleri, Gazze’de 70 bini aşkın kişinin adeta soykırıma uğratılması ve öldürülmesinden sorumlu İsrail’le ilişkilerini geliştirmeye devam ediyor. Yunanistan’ın yanı sıra Almanya ve Finlandiya, İsrail’le yaptıkları anlaşmalarla, Gazze’de yaşananları unutmuşa benziyor.

Yunanistan ve İsrail, ülkenin hava, füze ve İHA tehditlerine karşı korunmasını amaçlayan çok katmanlı “Aşil Kalkanı” anlaşması imzaladı. Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Tümgeneral Amir Baram ile Yunan mevkidaşı Ioannis Bouras, 3.1 milyar euro’luk anlaşmayı dün Tel Aviv’de düzenlenen törende imzaladı. Bu, İsrail ile Yunanistan arasındaki en büyük savunma ihracat anlaşması olma özelliğini taşıyor. “Aşil Kalkanı” kapsamında Yunanistan’ın hava savunma mimarisine İsrail yapımı David’s Sling, SPYDER ve BARAK MX sistemleri dahil edilecek.

Büyük ölçüde Türkiye’yi hedef alan bu anlaşma, Yunanistan’da Gazze nedeniyle İsrail’e yönelik öfkenin arttığı ve muhalefetin hükümeti kıyasıya eleştirdiği bir dönemde imzalandı.

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi de, Yunanistan ve İsrail’le birlikte imzaladığı üçlü iş birliği anlaşması çerçevesinde İsrail’den “Barak MX” hava savunma sistemi satın almıştı.

Hala tartışılıyor

Almanya’da ise, ülkenin önemli otomotiv üreticilerinden Volkswagen’in Osnabrück fabrikasını “Demir Kubbe” üretim tesisine dönüştürmesi düşünülüyor.

Volkswagen ile İsrailli Rafael, VW hisselerinin yüzde 17’sine sahip Katar Yatırım Fonu’nun itirazlarına rağmen, söz konusu dönüşümle ilgili çalışmalar yürütüyor. Volkswagen CEO’su Oliver Blume de, geçen hafta Osnabrück fabrikasının askeri üretim için yeniden yapılandırılması konusunda görüşmelerde bulunduğunu doğruladı. Tarafların önümüzdeki haftalarda resmi bir anlaşmaya varabileceği belirtilirken, görüşmelerin sürdüğü ve nihai bir ortaklığın henüz kesinleşmediği ifade ediliyor.

Söz konusu tesiste gelecekte Rafael’in geliştirdiği hava savunma sistemi “Demir Kubbe” için fırlatma rampası ve güç jeneratörlerini taşımada kullanılan ağır hizmet tipi askeri kamyonlar gibi bileşenlerin üretilmesi öngörülüyor.

Alman federal hükümetinin ve şirkette yüzde 20 payı bulunan Aşağı Saksonya eyaletinin desteklediği bu dönüşüm, hissedarlar arasında Katar’ın vetosunun yanı sıra yerel halkın ve savaş karşıtı grupların protestolarıyla karşı karşıya kalmıştı. Katar’ın bu itirazlarını gidermek amacıyla “dolaylı formül” seçeneği de gündemde. Buna göre VW, Osnabrück tesisinin belirli bölümlerini Aşağı Saksonya eyalet yönetimine devredecek. Eyalet yönetimi de Rafael ile doğrudan bir ortak girişim kuracak. Böylece VW, İsrailli şirketle doğrudan bir iş birliği içine girmemiş olacak.

‘Finlandiya’nın tarihsel utancı’

Finlandiya ise, İsrail’le savunma iş birliğini 2034’e kadar uzatırken Filistinli mültecilere yardım sağlayan UNRWA’ya yönelik 20 milyon euro’luk finansman anlaşmasını yenilememe kararı aldı.

Yeni anlaşma, daha önce 5 yıllık dönemlerle yenilenen düzenlemenin yerini aldı. Finlandiya kamu yayıncısı Yle’nin haberine göre Finlandiya, önceki anlaşmanın süresinin dolmasına yakın, 2024 yılı başında mutabakatın uzatılmasını önerdi ve yeni düzenleme Finlandiya Savunma Bakanı Antti Hakkanen tarafından da onaylandı. Ancak Savunma Bakanlığı anlaşmayı kamuoyuna duyurmadı.

İki ülke arasındaki ilişkinin temelinde, yine Rafael tarafından “Davud Sapanı” savunma sistemi var. Finlandiya, 2023’te Gazze savaşının başlamasından kısa süre önce sistemi satın almayı onaylamış ve böylece sistemin ilk yabancı müşterisi olmuştu. Bu sistem, gelecek yıl kullanıma alınacak. Yle, Finlandiya ordusu ile İsrailli silah üreticilerinin dahil olduğu 23 projenin halen devam ettiğini, ancak ayrıntılarının kamuoyuna açıklanmadığını bildirdi.

Finlandiya Yeşiller Birliği Başkanı Sofia Virta, hükümetin İsrail politikasını “tarihsel bir utanç” olarak nitelendirerek Gazze konusunda daha fazla baskı uygulanması çağrılarını reddederken askeri iş birliğini güçlendirmekle suçladı.